Agressie tegen zorgverleners neemt toe

Goede zorg vraagt om veilige zorg

Geweld en agressie tegen zorgverleners zijn geen incident meer, maar een structureel en toenemend probleem binnen de zorg- en welzijnssector. Uit cijfers blijkt dat 50% van de zorgverleners hier maandelijks of vaker mee te maken heeft, 19% wekelijks en 6% ervaart dit zelfs dagelijks (NU’91).

Zorgmedewerkers werken steeds vaker alleen, in onvoorspelbare situaties en bij cliënten achter de voordeur, waar directe ondersteuning ontbreekt.

Voorbeelden tonen aan dat geweld tegen zorgverleners geen nationaal geïsoleerd probleem is, maar zich in meerdere Europese zorgstelsels structureel voordoet. Zie de onderbouwing van de cijfers onderin dit artikel.

Waar komt agressie in de zorg het meest voor?

GGZ

• verward gedrag
• psychische crisis
• escalaties

Ouderenzorg

• dementie
• frustratie
• familieleden

Ziekenhuizen

• spoedeisende hulp
• wachttijden
• emotionele situaties

Gehandicaptenzorg

• gedragsproblematiek
• onverwachte escalaties

Extra risico voor ambulante zorg en jeugdbescherming
Medewerkers in de jeugdbescherming, wijkverpleging en GGZ lopen een verhoogd risico. Zij werken vaak:

• alleen,
• achter de voordeur,
• in emotioneel beladen situaties,
• zonder directe fysieke back-up.

Wettelijke verantwoordelijkheid én impact op personeel

Agressie en geweld tegen zorgverleners zijn niet alleen een veiligheidsprobleem, maar hebben ook grote gevolgen voor medewerkers en organisaties. Verpleegkundigen, begeleiders, artsen en andere zorgprofessionals kunnen te maken krijgen met stress, verminderde werktevredenheid, ziekteverzuim en zelfs uitval als gevolg van agressie-incidenten. In een sector die al kampt met personeelstekorten, maakt dit het behoud van medewerkers extra uitdagend.

Daarnaast hebben zorgorganisaties op grond van de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) een wettelijke zorgplicht om medewerkers te beschermen tegen psychosociale arbeidsbelasting, waaronder agressie en geweld. Van werkgevers wordt verwacht dat zij risico’s inventariseren en passende maatregelen treffen om incidenten te voorkomen en de gevolgen ervan te beperken. Voor medewerkers die alleen werken, zoals in de thuiszorg, wijkverpleging en ambulante begeleiding, zijn aanvullende veiligheidsmaatregelen vaak noodzakelijk om snel hulp te kunnen inschakelen wanneer een situatie escaleert.

Het belang van een professioneel noodoproepsysteem

Opvallend in het onderzoek van Nu’91 (januari 2026) is dat in Nederland 31% van de 967 zorgprofessionals aangeeft dat er onvoldoende manieren zijn om alarm te slaan op de werkplek. 

Professioneel mobiele persoonsalarmering of een vaste agressieknop/ paniekknop is ontworpen voor crisissituaties en sluit aan bij de dagelijkse praktijk van zorgverleners. In tegenstelling tot uitsluitend een smartphone vereist het geen complexe handelingen zoals het openen van een app, kiezen van een nummer of handmatig doorgeven van een locatie. Het zichtbaar pakken van een telefoon kan bovendien een situatie verder laten escaleren.

Belangrijke kenmerken van een professioneel systeem zijn o.a. de volgende elementen:

• directe mobiele paniekknoppen of een externe alarmknop op een smartphone;
• automatische detectie van geen-beweging of man-down;
• automatische escalatie bij geen reactie in een vast interval;
• nauwkeurige locatiebepaling, zowel binnen als buiten;
• snelle alarmering van meldkamer en/of collega’s;
• spreek- en/of spreek-luisterverbinding.

Weet u waar de medewerker zich bevindt?

Bij agressie-incidenten is het niet alleen belangrijk dat een alarm wordt verstuurd. Hulpverleners moeten ook direct weten waar de medewerker zich bevindt. Zeker in ziekenhuizen, GGZ-instellingen en grote zorglocaties kan het vinden van de juiste ruimte kostbare tijd kosten.

Met de indoor locatiebepaling van MultiBel (AI-PS) kunnen hulpverleners sneller naar de juiste locatie worden gestuurd en ontstaat meer overzicht tijdens een incident.

Conclusie

Agressie en geweld tegen zorgverleners vormen een ernstig en groeiend risico voor veiligheid, gezondheid en personeelsbehoud. Met name bij solistisch werk achter de voordeur zijn de gevolgen groot. Investeren in professionele persoonsalarmering is geen extra voorziening, maar een noodzakelijke invulling van goed werkgeverschap en wettelijke zorgplicht. Daarbij spelen moderne oplossingen voor agressiealarmering, locatiebepaling en alleenwerkersbeveiliging een steeds belangrijkere rol.